Opowiedz o zmianach klimatu między eko-paniką a obojętnością

Zejdź z poziomu globalnych wykresów oraz korporacyjnego greenwashingu do wyschniętej rzeczki za miastem, betonozy na rynku i codziennych dylematów.

Jak pisać o przyrodzie i klimacie językiem bliskim człowiekowi

  1. 01

    Zacznij od pogody za oknem i pamięci własnych zmysłów

    Brak śniegu na feriach, cena pietruszki po suszy albo nagrzany do czerwoności plac w lipcu mówią o zmianie klimatu mocniej niż skróty międzynarodowych szczytów.

  2. 02

    Rozróżnij winę pojedynczego konsumenta od skali przemysłowej

    Pokaż absurd sytuacji, w której zawstydza się emerytkę za foliowy woreczek na jabłka, podczas gdy wielkie koncerny piorą wizerunek zielonym listkiem na etykiecie.

  3. 03

    Unikaj tonu apokaliptycznego, który paraliżuje zamiast poruszać

    Gdy każdy akapit krzyczy o końcu świata, czytelnik ucieka w obronny cynizm; znacznie głębiej działa cicha melancholia nad krajobrazem, który zmienia się na naszych oczach.

  4. 04

    Odwołaj się do lokalnego przywiązania do ziemi i oszczędności

    W Polsce argument o szacunku dla wody, cienia starych drzew i niemarnowaniu jedzenia trafia ponad podziałami politycznymi znacznie lepiej niż importowane hasła.

Przykład działania

Surowa myśl o styczniowym cieple

Mamy dwanaście stopni w połowie stycznia, wszyscy spacerują w lekkich kurtkach i mówią, jaka piękna wiosna tej zimy, choć podświadomie wiemy, że coś jest bardzo nie tak.

Fragment felietonu o klimacie

Polski styczeń przypomina ostatnio uprzejmego wierzyciela, który zamiast przyjść po ratę z mrozem, stawia nam kawę na słonecznej ławce w parku. Rozpinamy płaszcze z ulgą w oczach i niepokojem z tyłu głowy – jak pasażerowie pociągu, który jedzie wyjątkowo miękko tylko dlatego, że jakiś czas temu zjechał już z własnych torów.

Metafora uprzejmego wierzyciela i cichego pociągu oddaje podwójną emocję przyjemności i lęku bez ani jednego wykresu temperatur.

Najczęściej zadawane pytania

Jak pisać felieton ekologiczny, żeby nie zrazić czytelników zmęczonych zielonymi regulacjami?

Zacznij od konkretnej jakości codziennego życia – cienia na przystanku, czystego powietrza zimą i rachunków za wodę – zamiast od ideologicznych deklaracji.

Czy w felietonie o klimacie wypada używać ironii?

Tak, szczególnie wobec pozornych działań PR-owych, „ekologicznych” SUV-ów i betonowych rynków nazywanych rewitalizacją – tam ironia jest najbardziej adekwatnym narzędziem.

Jak sprawdzić dane naukowe, zanim użyję ich w lekkiej formie literackiej?

Korzystaj wyłącznie z komunikatów IMGW, PAN lub raportów IPCC i nigdy nie myl pojedynczego ciepłego weekendu z wieloletnim trendem klimatycznym.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania