Napisz ze słuchem i humorem o nowych słowach, slangu i kalkach

Bądź uważnym obserwatorem żywej polszczyzny zamiast gniewnym purystą z czerwonym długopisem: badaj, skąd biorą się modne zwroty i co mówią o naszych czasach.

Jak pisać felieton językowy bez belferskiego zrzędzenia

  1. 01

    Pytaj „dlaczego tak mówimy?”, zamiast wołać „tak nie wolno!”

    Język nigdy nie zmienia się bez powodu: wysyp zdrobnień przy płatności zdradza nasze zakłopotanie pieniędzmi, a angielskie wtrącenia – pośpiech i chęć prestiżu.

  2. 02

    Zbierz pięć autentycznych zdań zasłyszanych w różnych miejscach

    Soczysta kolekcja prawdziwych przykładów z piekarni, radia i biura daje czytelnikowi czystą frajdę słuchową i uwiarygadnia główną tezę tekstu.

  3. 03

    Sprawdź historię słowa w słowniku etymologicznym przed drwiną

    Zdarza się, że zwrot wyśmiewany jako nowa kalka z angielskiego ma w polszczyźnie trzystuletnią metrykę – krótka kwerenda chroni autora przed wpadką.

  4. 04

    Baw się zderzeniem modnego słowa z dawną polszczyzną

    Przetłumaczenie „Starych baśni” lub „Pana Tadeusza” na język „zaopiekowania tematu w dobrym vibie” daje natychmiastowy, bezbłędny efekt komiczny.

Przykład działania

Zanotowany tik językowy

Wszędzie słyszę dziś czasownik „zaopiekować”: zaopiekować klienta, zaopiekować fakturę, zaopiekować usterkę w systemie.

Fragment felietonu o języku

Im bardziej bezosobowe stają się nasze biura, tym czulszych słów używają wobec segregatorów. Nikt już dziś w firmie po prostu nie płaci zaległej faktury ani nie naprawia drukarki – my te sprawy troskliwie „zaopiekowujemy”, jakby PDF z księgowości miał gorączkę i potrzebował herbaty z malinami.

Odkrycie odwrotnej proporcji między czułością słowa a chłodem procedury zamienia drobną uwagę językową w diagnozę kultury pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba być językoznawcą z dyplomem, żeby pisać udane felietony o języku?

Nie – w felietonie liczy się przede wszystkim wyczulone ucho na żywą mowę ulicy i ciekawość kulturowa, a wątpliwości normatywne łatwo sprawdzić w poradni PWN.

Dlaczego czytelnicy tak żywo komentują każdy tekst poświęcony polszczyźnie?

Ponieważ każdy z nas nosi w sobie prywatną czarną listę zwrotów, które działają mu na nerwy, i uwielbia dorzucić własne znalezisko w komentarzu pod tekstem.

Jak pisać o slangu nastolatków bez wychodzenia na starszego pana z mema?

Przypomnij z uśmiechem równie dziwaczne słowa, którymi sam doprowadzałeś do rozpaczy własnych rodziców dwadzieścia lub trzydzieści lat temu.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania