Sprawdź swój szkic pod kątem uproszczeń i bicia w chochoła

Przetestuj własną argumentację przed czytelnikami: wyłap fałszywe alternatywy, pochopne uogólnienia z jednego przypadku i karykaturowanie cudzych poglądów.

Cztery pułapki logiczne czyhające na sprawnego stylistę

  1. 01

    Sprawdź, czy nie zamieniłeś „niektórzy” na „wszyscy” po drodze

    Pojedyncza scenka z tramwaju świetnie otwiera temat, ale nie udowadnia statystycznej reguły – dodaj miarę skali zamiast pisać o „całym społeczeństwie”.

  2. 02

    Rozbij fałszywą alternatywę „albo pełny zakaz, albo chaos”

    Świat rzadko składa się wyłącznie z dwóch skrajnych guzików; dostrzeżenie rozwiązań pośrednich odróżnia dojrzałego autora od krzykliwego pamflecisty.

  3. 03

    Oddziel następstwo w czasie od związku przyczynowo-skutkowego

    To, że dwa zjawiska urosły w tej samej dekadzie, nie znaczy jeszcze, że pierwsze wywołało drugie – nazwij współwystępowanie uczciwie zamiast naciągać wniosek.

  4. 04

    Uważaj na uwodzicielską siłę ładnie brzmiącej analogii

    Porównanie państwa do budżetu domowego albo szkoły do fabryki pomaga zobrazować myśl, ale ma swoje granice – pamiętaj, że metafora ilustruje, a nie dowodzi.

Najczęściej zadawane pytania

Czy rygorystyczna logika nie odbiera felietonowi literackiej swobody i przekory?

Przeciwnie – im solidniejszy szkielet logiczny stoi pod spodem, tym śmielej możesz bawić się na powierzchni paradoksem i skrótem bez obawy, że tekst rozsypie się przy pierwszym pytaniu.

Jaki błąd logiczny najczęściej pojawia się w polskiej publicystyce prasowej?

Argument równi pochyłej – przekonywanie czytelników, że drobna zmiana przepisu obyczajowego w ciągu dwóch lat nieuchronnie doprowadzi do całkowitego upadku cywilizacji.

Jak samodzielnie przetestować swój szkic przed wysłaniem do redaktora?

Przeczytaj tekst oczami inteligentnego, lekko złośliwego czytelnika o przeciwnych poglądach i zaznacz zdanie, w którym najłatwiej byłoby Ci odpowiedzieć: „to nieprawda, uogólniasz”.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania