Oceń, czy Twoje porównanie historyczne rozjaśnia temat, czy razi przesadą

Unikaj wytartych, nieproporcjonalnych zestawień codziennych niedogodności z największymi tragediami XX wieku, dobierając porównania adekwatne wagą.

Jak ważyć proporcje między współczesnością a historią

  1. 01

    Zachowaj świętą proporcję cierpienia i stawki moralnej

    Porównywanie strefy płatnego parkowania czy regulaminu portalu do obozów, okupacji lub terroru jest nie tylko niesmaczne wobec ofiar, lecz także natychmiast kompromituje autora.

  2. 02

    Sięgaj częściej do historii życia codziennego i wynalazków

    Dawne debaty o szkodliwości czytania powieści w XIX wieku, lęk przed rowerem czy wprowadzenie telefonów dają cudownie świeże, lekkie lustro dla naszych dzisiejszych sporów.

  3. 03

    Zaznacz w jednym słowie granicę użytego porównania

    Zwrot „zachowując wszelkie proporcje” albo lekki dystans składniowy pokazuje czytelnikowi, że panujesz nad wagą słów i nie zrównujesz dwóch epok jeden do jednego.

  4. 04

    Unikaj trzech dyżurnych klisz: upadku Rzymu, średniowiecza i wieży Babel

    O „nowym średniowieczu” i „schodzącym Rzymie” napisano już tysiące leniwych tekstów – poszukaj konkretnego, mniej zużytego epizodu z dziejów kultury.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest tzw. prawo Godwina i dlaczego tak źle działa również w prasie?

Głosi ono, że wraz z trwaniem sporu rośnie prawdopodobieństwo porównania oponenta do totalitaryzmów XX wieku – w tym momencie kończy się myślenie, a zaczyna krzyk.

Dlaczego analogie z historii techniki i obyczaju działają w felietonie tak odświeżająco?

Ponieważ przynoszą kojący dystans: kiedy czytelnik dowiaduje się, że Sokrates ostrzegał przed pismem psującym pamięć, dzisiejsze lęki zyskują ludzką miarę.

Czy w krótkim felietonie trzeba dokładnie tłumaczyć tło przywołanego wydarzenia z przeszłości?

Wystarczą dwa precyzyjne zdania podające rok i sedno dawnej historii, tak aby nawet młodszy czytelnik bez szukania w encyklopedii zrozumiał puentę zestawienia.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania